ఇండియాలో క్రికెట్ ఎలా పుట్టిందో తెలుసా..? ఒకప్పుడు విదేశీయుల ఆటగా ఉన్న క్రికెట్‌.. కోట్లాది భారతీయుల గుండెల్లోకి ఎలా చేరింది?

ఒకప్పుడు మన దేశంలో క్రికెట్ అంటే ఏంటి అని అడిగితే కొంతమందికే తెలిసి ఉండొచ్చు.

ఈరోజు మాత్రం పరిస్థితి పూర్తిగా మారిపోయింది.

ఒక క్రికెట్ మ్యాచ్‌ కోసం స్టేడియాలు నిండిపోతాయి. టీవీల ముందు కోట్ల మంది కూర్చుంటారు. ఒక ఆటగాడు బ్యాట్ పట్టుకుని క్రీజులోకి వస్తే దేశం మొత్తం అతని వైపు చూస్తుంది. ఒక బౌలర్ చివరి ఓవర్ వేస్తుంటే ప్రతి బంతికి కోట్ల గుండెలు కొట్టుకుంటాయి.

కానీ…

ఇంతటి క్రికెట్ సామ్రాజ్యం మొదలైనప్పుడు భారతదేశంలో పరిస్థితి ఎలా ఉండేది?

ఇండియాలో క్రికెట్ మొదట ఎవరు ఆడారు?

భారత జట్టు తొలిసారి ఎప్పుడు టెస్ట్ మ్యాచ్ ఆడింది?

మొదటి భారత కెప్టెన్ ఎవరు?

సచిన్, ద్రావిడ్, గవాస్కర్, కోహ్లీ, రోహిత్‌లకు ముందు భారత క్రికెట్‌ను ముందుకు నడిపిన మహానుభావులు ఎవరు?

అంతేకాదు…

ఒకప్పుడు అంతర్జాతీయ క్రికెట్‌లో విజయాల కోసం ఎదురుచూసిన భారతదేశం… ప్రపంచ క్రికెట్‌లో అత్యంత ప్రభావవంతమైన శక్తుల్లో ఒకటిగా ఎలా మారింది?

ఈ కథ కేవలం ఆటగాళ్ల కథ కాదు.

ఇది పోరాటం, ఓటములు, విజయాలు, రికార్డులు, అభిమానులు, డబ్బు, వ్యాపారం… అన్నీ కలిసిన భారత క్రికెట్ కథ.

మరి ఈ కథను మొదటి నుంచి తెలుసుకుందాం.

---

అసలు ఇండియాలోకి క్రికెట్ ఎలా వచ్చింది?

క్రికెట్ భారతదేశంలో పుట్టిన ఆట కాదు.

బ్రిటిష్ పాలన కాలంలో ఈ ఆట భారతదేశానికి వచ్చింది. ICC ప్రకారం, 1700ల చివర్లో బ్రిటిష్ వలసవాదుల ద్వారా క్రికెట్ భారతదేశంలోకి ప్రవేశించింది. 1792లో కలకత్తా క్రికెట్ క్లబ్ ఏర్పడటం భారత క్రికెట్ చరిత్రలో తొలి ముఖ్యమైన మైలురాళ్లలో ఒకటి. 

అయితే మొదట్లో క్రికెట్ ప్రధానంగా బ్రిటిష్ ప్రజల ఆటగానే ఉండేది.

కానీ భారతీయులు కూడా ఈ ఆటను నేర్చుకోవడం మొదలుపెట్టారు.

ముఖ్యంగా పార్సీ సమాజం క్రికెట్‌ను స్వీకరించడం భారత క్రికెట్ చరిత్రలో చాలా కీలకమైన పరిణామం.

ఇక్కడే ఒక ఆసక్తికరమైన మలుపు మొదలైంది.

విదేశీయులు ఆడుతున్న ఆటను భారతీయులు నేర్చుకోవడమే కాదు… ఒక దశలో వారినే ఓడించడం మొదలుపెట్టారు.

1877లో పార్సీలు యూరోపియన్లపై విజయం సాధించడం భారతదేశంలో క్రికెట్ ఎదుగుదలకు ముఖ్యమైన ఘట్టంగా గుర్తించబడింది. 

అంటే అప్పటినుంచే ఒక విషయం స్పష్టమైంది.

క్రికెట్ భారతదేశంలో అతిథి ఆటగా ఉండబోదు.

---

ఒక ఆట… దేశం మొత్తాన్ని ఎలా ఆక్రమించింది?

19వ శతాబ్దం చివరినాటికి క్రికెట్ బాంబే, కలకత్తా, మద్రాస్, హైదరాబాద్, కాన్పూర్, లక్నో వంటి ప్రాంతాలకు విస్తరించింది.

కానీ అప్పట్లో మనకు అంతర్జాతీయ స్థాయిలో భారత జట్టు లేదు.

దేశంలోని వివిధ ప్రాంతాల్లో, సంఘాల్లో, సమాజాల్లో క్రికెట్ ఆడేవారు.

ఇలాంటి సమయంలో భారత క్రికెట్‌కు ఒక పేరు ప్రత్యేకమైన గుర్తింపును తెచ్చింది.

రణజిత్‌సింహ్‌జీ.

ఆయన భారతదేశం తరఫున టెస్ట్ క్రికెట్ ఆడకపోయినా, ఇంగ్లాండ్‌లో అద్భుతమైన బ్యాటింగ్‌తో పేరు సంపాదించారు. ఆయన ప్రదర్శనలు భారతదేశంలో క్రికెట్ పట్ల ఆసక్తిని పెంచడంలో కీలకంగా నిలిచాయి. 

అక్కడి నుంచి భారత క్రికెట్ మరింత వేగంగా ఎదగడం మొదలైంది.

---

సీకే నాయుడు… భారత క్రికెట్‌కు తొలి పెద్ద హీరో

భారత క్రికెట్ చరిత్రలో సీకే నాయుడు పేరు ప్రత్యేకంగా చెప్పుకోవాలి.

1920లలోనే ఆయన బ్యాటింగ్‌తో ప్రేక్షకులను ఆశ్చర్యపరిచారు.

1926-27లో భారతదేశానికి వచ్చిన MCC జట్టుపై నాయుడు 153 పరుగుల అద్భుతమైన ఇన్నింగ్స్ ఆడారు. అందులో 13 ఫోర్లు, 11 సిక్సర్లు ఉన్నాయి. BCCI చరిత్ర ప్రకారం ఆయన కేవలం 100 నిమిషాల్లోనే సెంచరీ సాధించారు. 

ఇది అప్పటి కాలంలో ఎంతటి సంచలనమో ఊహించుకోవచ్చు.

ఎందుకంటే…

అంతర్జాతీయ స్థాయిలో భారతీయ బ్యాట్స్‌మన్ కూడా భయంకరంగా ఆడగలడనే నమ్మకాన్ని కలిగించిన పేర్లలో సీకే నాయుడు ఒకరు.

---

1928… BCCI పుట్టింది

ఇంతవరకు మనం ఆట గురించి మాట్లాడుకున్నాం.

ఇప్పుడు కథలో అసలు కీలకమైన సంస్థ రంగంలోకి వస్తుంది.

BCCI – Board of Control for Cricket in India.

1928లో BCCI ఏర్పడింది. ఆ తర్వాత భారత క్రికెట్‌కు ఒక అధికారిక వ్యవస్థ ఏర్పడింది. 

అయితే BCCI ఏర్పడిన వెంటనే భారత్ ప్రపంచ క్రికెట్‌లో పెద్ద శక్తిగా మారిపోలేదు.

అసలు కష్టం అప్పుడే మొదలైంది.

---

1932… భారతదేశం మొదటి టెస్ట్ మ్యాచ్

చివరకు 1932లో భారతదేశం తన తొలి టెస్ట్ మ్యాచ్ ఆడింది.

వేదిక?

లార్డ్స్.

ప్రపంచ క్రికెట్‌లో ఎంతో చారిత్రకమైన మైదానం.

భారత తొలి టెస్ట్ జట్టుకు కెప్టెన్‌గా సీకే నాయుడు బాధ్యతలు చేపట్టారు. 

కానీ ఆ మ్యాచ్‌తో భారతదేశం వెంటనే విజయాల బాట పట్టలేదు.

1932 నుంచి 1952 వరకు భారత క్రికెట్ టెస్ట్ స్థాయిలో ఎన్నో కష్టాలను ఎదుర్కొంది. 

ఓటములు వచ్చాయి.

విమర్శలు వచ్చాయి.

అంతర్జాతీయ స్థాయిలో అనుభవం తక్కువగా ఉండేది.

కానీ భారత క్రికెట్ ఆగలేదు.

---

1952… చివరకు ఆ రోజు వచ్చింది

దాదాపు రెండు దశాబ్దాల తర్వాత భారత క్రికెట్‌కు టెస్ట్ విజయ రుచి వచ్చింది.

1951-52లో చెన్నైలో ఇంగ్లాండ్‌పై భారత్ తన తొలి టెస్ట్ విజయం సాధించింది.

ఇన్నింగ్స్ 8 పరుగుల తేడాతో భారత్ గెలిచింది. 

అది కేవలం ఒక మ్యాచ్ విజయం కాదు.

భారత క్రికెట్‌కు "మనం కూడా చేయగలం" అనే నమ్మకం వచ్చిన రోజు.

---

ఆ తర్వాతి దశ… గవాస్కర్ నుంచి భారత బ్యాటింగ్ సామ్రాజ్యం

భారత క్రికెట్ ఎదుగుతున్న సమయంలో ఒక పేరు దేశవ్యాప్తంగా మార్మోగింది.

సునీల్ గవాస్కర్.

వెస్టిండీస్ వంటి ప్రపంచ స్థాయి బౌలింగ్ దాడిని ఎదుర్కొని గవాస్కర్ టెస్ట్ క్రికెట్‌లో అద్భుతమైన స్థాయికి చేరుకున్నారు.

ఆ తర్వాత వచ్చిన తరాల్లో కపిల్ దేవ్, దిలీప్ వెంగ్‌సర్కర్, మహ్మద్ అజారుద్దీన్, నవజ్యోత్ సింగ్ సిద్ధూ, రాహుల్ ద్రావిడ్, సౌరవ్ గంగూలీ, వీరేంద్ర సెహ్వాగ్ వంటి ఆటగాళ్లు భారత బ్యాటింగ్‌కు కొత్త రూపాలు ఇచ్చారు.

కానీ ఇంకా ఒక పేరు రావాల్సి ఉంది.

ఆ పేరు వచ్చిన తర్వాత భారత క్రికెట్ కథనే ప్రపంచం మరోలా చూడటం మొదలుపెట్టింది.

---

ఆ చిన్న వయసు బ్యాట్స్‌మన్ ఎవరు?

1989లో అంతర్జాతీయ క్రికెట్‌లోకి వచ్చిన ఒక యువ ఆటగాడు…

పాకిస్థాన్‌లో ప్రపంచ స్థాయి బౌలర్లను ఎదుర్కొన్నాడు.

అతని వయసు?

చాలా చిన్నది.

కానీ కొన్ని సంవత్సరాల్లోనే అతని పేరు ప్రపంచ క్రికెట్‌లో మారుమోగింది.

సచిన్ టెండూల్కర్.

సచిన్ కేవలం భారత క్రికెట్ స్టార్‌గా నిలబడలేదు.

అతను భారతదేశంలో క్రికెట్‌ను ఒక సాంస్కృతిక భాగంగా మార్చిన ఆటగాళ్లలో ఒకరిగా నిలిచాడు.

---

పరుగుల గురించి మాట్లాడితే… మొదట గుర్తొచ్చే పేరు

టెస్ట్ క్రికెట్‌లో అత్యధిక పరుగులు చేసిన బ్యాట్స్‌మన్‌గా సచిన్ టెండూల్కర్ 15,921 పరుగులతో ఇప్పటికీ అగ్రస్థానంలో ఉన్నారు. 

అంతేకాదు…

ODIల్లో కూడా సచిన్ పేరు అత్యధిక పరుగుల జాబితాలో అగ్రస్థానంలో ఉంది.

18,426 పరుగులు.

ఆ జాబితాలో భారతదేశానికి చెందిన మరో పేరు కూడా ఎంతో ఎత్తులో ఉంది.

విరాట్ కోహ్లీ – 14,941 ODI పరుగులు. 

ఇక్కడి నుంచి భారత బ్యాటింగ్ కథ మరో తరానికి మారింది.

సచిన్ తర్వాత కోహ్లీ…

మధ్యలో ద్రావిడ్…

గంగూలీ…

సెహ్వాగ్…

రోహిత్…

ఇలా ఒక్కో తరం ఒక్కో రికార్డు సృష్టించింది.

మరి భారతదేశంలో అత్యంత దూకుడైన బ్యాట్స్‌మన్ ఎవరు?

ఈ ప్రశ్నకు ఒకే సమాధానం చెప్పడం కష్టం.

ఎందుకంటే ప్రతి కాలంలో బ్యాటింగ్ శైలి మారిపోయింది.

గవాస్కర్ కాలంలో టెస్ట్ బ్యాటింగ్‌లో సహనం కీలకం.

సచిన్ కాలంలో క్లాస్, టెక్నిక్, షాట్ల కలయిక కనిపించింది.

సెహ్వాగ్ మాత్రం టెస్ట్ క్రికెట్‌లో కూడా వన్డే వేగంతో బ్యాటింగ్ చేయగలిగాడు.

రోహిత్ శర్మ పరిమిత ఓవర్ల క్రికెట్‌లో అద్భుతమైన భారీ ఇన్నింగ్స్‌లకు ప్రసిద్ధి చెందాడు.

ఆయన ODIలో 264 పరుగులు చేసిన ఇన్నింగ్స్ ఇప్పటికీ అంతర్జాతీయ వన్డే చరిత్రలో ఒకే ఇన్నింగ్స్‌లో అత్యధిక వ్యక్తిగత స్కోర్‌గా నిలిచింది. 

ఇది ఒక్క రికార్డు కాదు.

రోహిత్ ODIల్లో 200+ స్కోర్లు కూడా పలుమార్లు సాధించిన అరుదైన ఆటగాడు.

---

కానీ పరుగులు మాత్రమే క్రికెట్‌ను గెలిపించవు…

ఒక జట్టుకు బ్యాట్స్‌మన్ అవసరం.

కానీ వికెట్లు తీసే బౌలర్ లేకుండా మ్యాచ్ గెలవడం అంత సులభం కాదు.

భారత క్రికెట్‌లో ఈ విభాగంలో ఒక పేరు ప్రత్యేకంగా నిలుస్తుంది.

అనిల్ కుంబ్లే.

లెగ్ స్పిన్‌తో ప్రపంచ స్థాయి బ్యాట్స్‌మెన్‌ను ఇబ్బంది పెట్టిన కుంబ్లే…

టెస్ట్ క్రికెట్‌లో 619 వికెట్లు సాధించారు.

అంతర్జాతీయ టెస్ట్ చరిత్రలో అత్యధిక వికెట్లు తీసిన బౌలర్ల జాబితాలో ఆయన నాలుగో స్థానంలో ఉన్నారు. 

భారతదేశానికి ఆయన కేవలం వికెట్ టేకర్ కాదు.

ఒక మ్యాచ్‌ను మార్చగల బౌలర్.

---

కపిల్ దేవ్… భారత క్రికెట్‌కు బౌలింగ్‌లో కొత్త శక్తి

భారత క్రికెట్‌కు గొప్ప బ్యాట్స్‌మన్‌లు మాత్రమే లేరు.

ప్రపంచ స్థాయిలో పేస్ బౌలింగ్‌కు కూడా గుర్తింపు తెచ్చిన ఆటగాళ్లలో కపిల్ దేవ్ ముఖ్యుడు.

అతని బ్యాటింగ్‌తో పాటు బౌలింగ్ కూడా భారత జట్టుకు భారీ బలం.

అయితే కపిల్ దేవ్ పేరు వినగానే మరో విషయం గుర్తుకు వస్తుంది.

1983.

---

1983… క్రికెట్ చరిత్రలో ఒక సంచలనం

భారతదేశం అప్పటికి ప్రపంచ క్రికెట్‌లో అగ్రశక్తి కాదు.

అయినా కపిల్ దేవ్ నాయకత్వంలోని భారత జట్టు ప్రపంచ కప్ గెలిచింది.

అది వెస్టిండీస్ వంటి బలమైన జట్టుపై వచ్చిన విజయం.

ఈ విజయం భారతదేశంలో క్రికెట్‌కు వచ్చిన ప్రజాదరణను మరో స్థాయికి తీసుకెళ్లింది.

BCCI చరిత్ర ప్రకారం 1983 ప్రపంచకప్ విజయానంతరం 1987 ప్రపంచకప్‌ను భారత్ నిర్వహించేందుకు ప్రయత్నించింది. 1987లో ప్రపంచకప్ తొలిసారి ఇంగ్లాండ్ వెలుపల జరిగింది. 

ఇక్కడి నుంచి కథలో మరో భారీ మలుపు.

క్రికెట్ కేవలం ఆట కాదు… ఒక భారీ ఆర్థిక వ్యవస్థగా మారడం మొదలైంది.

---

BCCI… కష్టాల నుంచి ఆర్థిక శక్తిగా

ఈరోజు BCCI పేరు ప్రపంచ క్రికెట్‌లో అత్యంత ప్రభావవంతమైన క్రికెట్ బోర్డులలో ఒకటిగా కనిపిస్తుంది.

కానీ ఈ స్థాయికి చేరుకోవడానికి దశాబ్దాల పరిణామం ఉంది.

దేశంలో క్రికెట్‌కు పెరిగిన ఆదరణ…

టెలివిజన్ హక్కులు…

స్పాన్సర్‌షిప్‌లు…

అంతర్జాతీయ టోర్నమెంట్లు…

భారత జట్టు విజయాలు…

ముఖ్యంగా 2000ల తర్వాత వచ్చిన క్రికెట్ వ్యాపార విస్తరణ…

ఇవన్నీ కలిసి BCCI ఆర్థిక బలాన్ని పెంచాయి.

మరియు తర్వాత వచ్చింది…

IPL.

---

IPL… భారత క్రికెట్‌కు మరో విప్లవం

2008లో ప్రారంభమైన ఇండియన్ ప్రీమియర్ లీగ్ భారత క్రికెట్‌ను మాత్రమే కాదు, ప్రపంచ T20 క్రికెట్ ఆర్థిక వ్యవస్థను కూడా మార్చిన పోటీగా ఎదిగింది.

ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఉన్న ఆటగాళ్లు ఒకే లీగ్‌లో ఆడటం…

ఫ్రాంచైజీలు…

భారీ టెలివిజన్ మరియు డిజిటల్ హక్కులు…

స్పాన్సర్లు…

స్టేడియం ఆదాయం…

ప్రేక్షకుల ఆసక్తి…

ఇవన్నీ కలిసి IPLను ప్రపంచంలోని ప్రముఖ క్రీడా లీగ్‌లలో ఒకటిగా మార్చాయి.

BCCI కూడా IPLను ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద T20 లీగ్‌గా పేర్కొంటోంది. 

---

BCCI దగ్గర ఎంత డబ్బు ఉంది?

ఇక్కడ ఒక విషయం స్పష్టంగా చెప్పాలి.

"ప్రపంచంలోనే అత్యంత ధనిక క్రికెట్ బోర్డు" అనే పదాన్ని సాధారణంగా BCCI కోసం ఉపయోగిస్తారు. కానీ సంస్థ ఆర్థిక బలం ఏ ఒక్క సంఖ్యతో కొలవలేం; ఆదాయం, ఆస్తులు, ప్రసార హక్కులు, ICC పంపిణీలు, IPL సంబంధిత ఆదాయాలు వంటి అంశాలను విడిగా చూడాలి.

BCCI 2024-25 ఆడిటెడ్ ఫైనాన్షియల్స్‌లో ICC నుంచి వచ్చిన పంపిణీ ఆదాయం రూ. 3,065.40 కోట్లుగా నమోదైంది. అదే పత్రంలో ఆటగాళ్లకు గ్రాస్ రెవెన్యూ షేర్‌లో 26% పంపిణీ చేయడానికి సంబంధించిన లెక్కలు కూడా ఉన్నాయి. 

అంటే…

ఒకప్పుడు అంతర్జాతీయ క్రికెట్‌లో విజయాల కోసం పోరాడిన భారత క్రికెట్…

ఈరోజు ప్రపంచ క్రికెట్ ఆర్థిక వ్యవస్థలో అత్యంత కీలకమైన కేంద్రాల్లో ఒకటిగా మారింది.

---

మరి భారత క్రికెట్‌లో అత్యధిక పరుగులు చేసినవాళ్లు ఎవరు?

టెస్ట్ క్రికెట్‌లో:

సచిన్ టెండూల్కర్ – 15,921

ఆ తర్వాత ప్రపంచ స్థాయిలో జో రూట్, రికీ పాంటింగ్, జాక్స్ కలిస్ వంటి పేర్లు కనిపిస్తాయి. భారతదేశం నుంచి రాహుల్ ద్రావిడ్ 13,288 పరుగులతో టాప్ బ్యాట్స్‌మన్‌లలో ఒకరిగా ఉన్నారు. 

ODIల్లో:

సచిన్ టెండూల్కర్ – 18,426

విరాట్ కోహ్లీ – 14,941

రోహిత్ శర్మ – 11,895

అనే సంఖ్యలు ESPNcricinfo రికార్డుల్లో కనిపిస్తున్నాయి. 

ఇవి కేవలం సంఖ్యలు కాదు.

ఒక ఆటగాడు ఎన్నో సంవత్సరాలు దేశం తరఫున నిలకడగా ఆడితేనే ఇలాంటి సంఖ్యలు వస్తాయి.

---

మరి అత్యధిక వికెట్లు?

టెస్ట్ క్రికెట్‌లో:

అనిల్ కుంబ్లే – 619 వికెట్లు

రవిచంద్రన్ అశ్విన్ – 537 వికెట్లు

అని అంతర్జాతీయ టెస్ట్ రికార్డుల్లో నమోదయ్యాయి. ప్రపంచ స్థాయిలో ముత్తయ్య మురళీధరన్ 800 వికెట్లతో అగ్రస్థానంలో ఉన్నారు. 

ఇక వన్డే క్రికెట్‌లో భారత బౌలింగ్ చరిత్రలో కుంబ్లే, జవగల్ శ్రీనాథ్, అజిత్ అగార్కర్, హర్భజన్ సింగ్, జహీర్ ఖాన్, రవీంద్ర జడేజా వంటి ఆటగాళ్లు కీలక పాత్ర పోషించారు.

ఆ తర్వాత బుమ్రా వంటి ఆధునిక పేసర్లు భారత బౌలింగ్‌కు కొత్త గుర్తింపు తెచ్చారు.

---

భారత క్రికెట్‌లో చెత్త రికార్డులు కూడా ఉన్నాయి!

క్రికెట్ అంటే కేవలం సెంచరీలు, సిక్సర్లు, వికెట్లు మాత్రమే కాదు.

కొన్ని రికార్డులు ఆటగాళ్లు ఎప్పటికీ గుర్తుంచుకోవాలనుకోని రికార్డులు కూడా ఉంటాయి.

అందులో ముఖ్యమైనది…

డక్.

అంటే పరుగులేమీ చేయకుండా ఔట్ అవడం.

అంతర్జాతీయ క్రికెట్‌లో అత్యధిక డక్స్ ఉన్న ఆటగాళ్ల జాబితాలో బౌలర్ల పేర్లు ఎక్కువగా కనిపించడం సహజం.

భారత ఆటగాళ్లలో టెస్ట్ క్రికెట్‌లో ఇషాంత్ శర్మకు 34 డక్స్ నమోదయ్యాయి. జహీర్ ఖాన్‌కు 29, జస్ప్రీత్ బుమ్రాకు 28 డక్స్ ఉన్నాయి. 

ఇది ఆటగాడు "చెత్త ఆటగాడు" అని అర్థం కాదు.

ఎందుకంటే బౌలర్లు ఎక్కువగా బ్యాటింగ్ ఆర్డర్‌లో చివర్లో వస్తారు.

అందువల్ల వారికి బ్యాటింగ్ అవకాశాలు వచ్చినప్పుడు డక్స్ సంఖ్య పెరగడం సహజం.

రికార్డును అర్థం చేసుకోవాలంటే దాని సందర్భాన్ని కూడా అర్థం చేసుకోవాలి.

---

భారత క్రికెట్‌లో మరో రకమైన "చెత్త" రికార్డు

కొన్ని సందర్భాల్లో బ్యాట్స్‌మన్ చాలా పరుగులు చేసి కూడా జట్టు గెలవకపోవచ్చు.

కొన్నిసార్లు బౌలర్ వికెట్లు తీసినా భారీ పరుగులు ఇవ్వవచ్చు.

కొన్ని మ్యాచ్‌ల్లో మొత్తం జట్టు తక్కువ స్కోర్‌కు ఆలౌట్ అవుతుంది.

ఇలాంటి రికార్డులు కూడా భారత క్రికెట్ చరిత్రలో ఉన్నాయి.

కానీ ఇవే క్రికెట్ అందం.

ఈరోజు ఒక ఆటగాడు రికార్డు హీరో కావచ్చు. రేపు అదే ఆటగాడు ఒక విచిత్రమైన రికార్డులో కనిపించవచ్చు.

---

క్రికెట్ ఎందుకు ఇంత పెద్దదైంది?

ఇక్కడ అసలు ప్రశ్న ఇదే.

క్రికెట్ ఇండియాలోకి బ్రిటిష్‌ల ద్వారా వచ్చింది.

పార్సీలు దాన్ని స్వీకరించారు.

దేశంలోని వివిధ ప్రాంతాలకు విస్తరించింది.

BCCI ఏర్పడింది.

1932లో టెస్ట్ అరంగేట్రం జరిగింది.

దశాబ్దాల పాటు విజయాల కోసం పోరాటం సాగింది.

1952లో తొలి టెస్ట్ విజయం వచ్చింది.

గవాస్కర్, కపిల్ దేవ్, సచిన్, ద్రావిడ్, గంగూలీ, కుంబ్లే, సెహ్వాగ్, ధోనీ, కోహ్లీ, రోహిత్ వంటి తరాలు వచ్చాయి.

1983 ప్రపంచకప్ భారతదేశంలో క్రికెట్‌కు కొత్త ఊపునిచ్చింది.

2007లో T20 ప్రపంచకప్ విజయం T20 క్రికెట్‌కు ఊపునిచ్చింది.

2008లో IPL వచ్చింది.

ఆ తర్వాత క్రికెట్ ఒక భారీ పరిశ్రమగా మారింది.

---

అయితే భారత క్రికెట్‌లో అసలు హీరో ఎవరు?

ఈ ప్రశ్నకు ఒక్క పేరు చెప్పడం కష్టం.

ఎందుకంటే భారత క్రికెట్‌ను ఒక్క ఆటగాడు నిర్మించలేదు.

ఎవరో పరుగులు చేశారు.

ఎవరో వికెట్లు తీశారు.

ఎవరో కెప్టెన్లుగా జట్టును నడిపించారు.

ఎవరో దేశవాళీ క్రికెట్‌లో తదుపరి తరాన్ని తయారు చేశారు.

ఎవరో కోచ్‌లుగా పనిచేశారు.

ఎవరో నిర్వాహకులుగా వ్యవస్థను నిర్మించారు.

మరి వీరందరినీ మించి…

క్రికెట్‌ను ఇంత పెద్దదిగా చేసిన కోట్లాది మంది భారత అభిమానులు ఉన్నారు.

---

ఒకప్పుడు బ్రిటిష్‌ల ఆట… ఈరోజు భారతీయుల భావోద్వేగం!

ఇదే భారత క్రికెట్ ప్రయాణంలోని అసలు ఆసక్తికరమైన విషయం.

ఒకప్పుడు విదేశీయులు భారతదేశానికి తీసుకొచ్చిన ఆట…

ఈరోజు ప్రపంచవ్యాప్తంగా భారతదేశంతో బలంగా అనుసంధానమైన క్రీడగా మారింది.

ఒకప్పుడు భారత జట్టు విదేశాల్లో విజయాల కోసం ఎదురుచూసేది.

ఈరోజు భారత క్రికెట్ వ్యవస్థలో వేలాది దేశవాళీ మ్యాచ్‌లు జరుగుతున్నాయి. BCCI 2026-27 దేశవాళీ సీజన్‌లోనే అన్ని వయసు విభాగాలు, పురుషుల మరియు మహిళల పోటీలను కలిపి 1,788 మ్యాచ్‌లు నిర్వహించనున్నట్లు ప్రకటించింది. 

అంటే…

ఇది ఇక కేవలం 11 మంది ఆటగాళ్ల కథ కాదు.

ఇది ఒక భారీ వ్యవస్థ.

చివరికి… ఈ కథ మనకు ఏం చెబుతోంది?

ఇండియాలో క్రికెట్ ఒకరోజులో పుట్టలేదు.

ఒక స్టార్ వల్ల పెరగలేదు.

ఒక ప్రపంచకప్ వల్ల మాత్రమే పెద్దది కాలేదు.

దశాబ్దాల ప్రయాణం తర్వాత ఈ స్థాయికి వచ్చింది.

1792లో కలకత్తా క్రికెట్ క్లబ్ వంటి తొలి సంస్థల నుంచి…

పార్సీల తొలి విజయాల వరకు…

రణజిత్‌సింహ్‌జీ నుంచి సీకే నాయుడు వరకు…

1928లో BCCI ఏర్పాటైనప్పటి నుంచి…

1932లో తొలి టెస్ట్ వరకు…

1952 తొలి టెస్ట్ విజయం వరకు…

1971 విదేశీ సిరీస్ విజయాల వరకు…

1983 ప్రపంచకప్ సంచలనం వరకు…

సచిన్ యుగం వరకు…

ధోనీ నాయకత్వ విజయాల వరకు…

కోహ్లీ, రోహిత్ తరాల వరకు…

IPL ఆవిర్భావం వరకు…

ఈరోజు ప్రపంచ క్రికెట్ ఆర్థిక వ్యవస్థలో BCCI ప్రభావం వరకు…

ఇది భారత క్రికెట్ ప్రయాణం.

మరి ఈ కథలో అత్యంత గొప్ప విషయం ఏంటంటే…

క్రికెట్‌ను భారత్‌కు తీసుకొచ్చింది బ్రిటిష్‌లు కావచ్చు.

కానీ క్రికెట్‌ను భారతదేశం తనదిగా చేసుకుంది.

అందుకే ఈరోజు ఒక చిన్నారి చేతిలో బ్యాట్ కనిపించినప్పుడు…

అది కేవలం ఒక ఆట వస్తువు కాదు.

అది సీకే నాయుడు నుంచి సచిన్ వరకు, సచిన్ నుంచి కోహ్లీ వరకు, అక్కడి నుంచి రాబోయే తరాల వరకు కొనసాగుతున్న ఒక శతాబ్దపు కథకు మరో కొత్త పేజీ.

మరి…

ఈ కథ ఇంకా ముగియలేదు.

ఎందుకంటే భారత క్రికెట్ చరిత్రలో ఇప్పటికే ఎన్నో రికార్డులు నమోదయ్యాయి.

కొన్ని రికార్డులు గర్వపడేలా చేశాయి.

కొన్ని రికార్డులు ఆశ్చర్యపరిచాయి.

కొన్ని రికార్డులు మాత్రం ఆటగాళ్లు మర్చిపోవాలనుకునేలా చేశాయి.

కానీ వాటన్నింటినీ కలిపి చూస్తే ఒక్క విషయం మాత్రం స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది—

భారతదేశంలో క్రికెట్ పుట్టలేదు… కానీ భారతదేశం క్రికెట్‌కు ఒక కొత్త ప్రపంచాన్ని సృష్టించింది.

గమనిక: రికార్డుల సంఖ్యలు ఫార్మాట్ మరియు కాలాన్ని బట్టి మారుతాయి. పై గణాంకాలు 2026 సెప్టెంబర్ నాటికి అందుబాటులో ఉన్న BCCI/ESPNcricinfo రికార్డులను ఆధారంగా తీసుకున్నవి.