మనిషి పుట్టుక ఒక అద్భుతం.
కానీ ఆ పుట్టుక వెనుక ఉన్న రహస్యం కంటే.. మనిషి మరణం తర్వాత ఏం జరుగుతుందనే ప్రశ్న మాత్రం శతాబ్దాలుగా మనిషిని వెంటాడుతూనే ఉంది.
ఒక చిన్న శిశువు ఈ ప్రపంచంలోకి వస్తుంది.
ఎవరికీ ఏమీ తెలియదు.
కొన్ని సంవత్సరాల తర్వాత అదే శిశువు నడవడం నేర్చుకుంటుంది. మాట్లాడటం నేర్చుకుంటుంది. చుట్టూ ఉన్న ప్రపంచాన్ని అర్థం చేసుకుంటుంది. తనకంటూ జ్ఞాపకాలను ఏర్పరుచుకుంటుంది. ప్రేమిస్తుంది. కోపపడుతుంది. కలలు కంటుంది. భవిష్యత్తు గురించి ఆలోచిస్తుంది.
ఒకరోజు మాత్రం..
అదే మనిషి శరీరం నిశ్చలంగా మారుతుంది.
శ్వాస ఆగిపోతుంది.
గుండె కొట్టుకోవడం నిలిచిపోతుంది.
మన ముందు ఉన్నది అదే శరీరం.
కానీ మనకు తెలిసిన ఆ వ్యక్తి మాత్రం కనిపించడు.
అక్కడే ఒక ప్రశ్న మొదలవుతుంది.
అసలు మనిషి అంటే ఈ శరీరమేనా?
లేక ఈ శరీరంలో మనం “నేను” అని అనుకునే మరో ఏదైనా శక్తి ఉందా?
దానినే మన పూర్వీకులు ఆత్మ అని పిలిచారా?
ఒకవేళ ఆత్మ ఉంటే.. మరణంతో అది అంతమైపోతుందా?
లేక మరో ప్రపంచంలోకి వెళ్తుందా?
లేక..
మరో శరీరంలోకి ప్రవేశించి మళ్లీ పుడుతుందా?
ఇంకా ఒక అడుగు ముందుకెళ్తే..
మనకు తెలియని మరో ప్రపంచంలో మనలాగే జీవిస్తున్న ఇంకో “మనిషి” ఉండే అవకాశం ఉందా?
అంటే మన జీవితానికి మరో రూపం.. మరో మార్గం.. మరో ప్రపంచంలో కొనసాగుతుందా?
ఇదే ప్రశ్న పునర్జన్మ నుంచి పారలల్ యూనివర్స్ల వరకు ఎన్నో ఆసక్తికరమైన ఆలోచనలకు దారితీసింది.
---
మరణం తర్వాత ఏం జరుగుతుంది?
మరణం అనేది మనందరికీ తప్పనిసరిగా ఎదురయ్యే అనుభవం.
కానీ విచిత్రం ఏమిటంటే..
మన సొంత మరణాన్ని మనం అనుభవించి తిరిగి వచ్చి చెప్పలేం.
అందుకే మరణం తర్వాత ఏం జరుగుతుందనే ప్రశ్నకు ఇప్పటివరకు ఖచ్చితమైన సమాధానం లేదు.
వివిధ మతాలు, సంస్కృతులు తమ విశ్వాసాల ఆధారంగా దీనికి వివిధ సమాధానాలు ఇచ్చాయి.
కొన్ని సంప్రదాయాల్లో మరణం తర్వాత ఆత్మ మరో లోకానికి వెళ్తుందని నమ్మకం.
మరికొన్నింటిలో కర్మల ఆధారంగా తదుపరి జన్మ నిర్ణయమవుతుందని విశ్వాసం.
ఇంకొన్ని సంప్రదాయాల్లో స్వర్గం, నరకం వంటి భావనలు ఉన్నాయి.
మరోవైపు ఆధునిక శాస్త్రం మాత్రం భౌతికంగా పరిశీలించగలిగే విషయాలపైనే ఆధారపడుతుంది.
మెదడు పనిచేయడం ఆగిపోయినప్పుడు మన చైతన్యానికి ఏమవుతుంది?
అది పూర్తిగా ముగుస్తుందా?
లేక చైతన్యానికి మనం ఇంకా అర్థం చేసుకోని స్వభావం ఏదైనా ఉందా?
ఈ ప్రశ్నలకు శాస్త్రం ఇప్పటికీ తుది సమాధానం ఇవ్వలేదు.
---
“మళ్లీ పుడతాం” అనే నమ్మకం ఎక్కడి నుంచి వచ్చింది?
పునర్జన్మ అనే భావన కొత్తది కాదు.
ప్రపంచంలోని అనేక సంస్కృతుల్లో జననం, మరణం, పునర్జన్మ గురించి ఎన్నో శతాబ్దాలుగా నమ్మకాలు ఉన్నాయి.
ఒక జీవితం ముగిసిన తర్వాత ఆత్మ మరో శరీరంలోకి ప్రవేశిస్తుందని భావించే సంప్రదాయాలు ఉన్నాయి.
అయితే ఇది కేవలం మతపరమైన నమ్మకమేనా?
లేక దాని వెనుక పరిశీలించదగిన సంఘటనలు కూడా ఉన్నాయా?
ఇక్కడే కొన్ని ఆసక్తికరమైన కేసులు వెలుగులోకి వచ్చాయి.
ప్రపంచంలోని కొన్ని ప్రాంతాల్లో చిన్నపిల్లలు తమకు “గత జన్మ” జ్ఞాపకాలు ఉన్నట్లు చెబుతున్న కేసులను పరిశోధకులు దశాబ్దాలుగా నమోదు చేస్తున్నారు.
అమెరికాలోని వర్జీనియా విశ్వవిద్యాలయం డివిజన్ ఆఫ్ పర్సెప్చువల్ స్టడీస్ ఇలాంటి కేసులను పరిశోధిస్తోంది.
ఆ విభాగం ప్రకారం ప్రపంచవ్యాప్తంగా 2,500కు పైగా పిల్లలకు సంబంధించిన కేసులు సేకరించబడ్డాయి.
ఈ పిల్లలు సాధారణంగా చిన్న వయసులోనే కొన్ని విచిత్రమైన విషయాలు చెప్పడం ప్రారంభిస్తారని పరిశోధకులు చెబుతున్నారు.
“నేను ఇంతకుముందు ఇంకో ఇంట్లో ఉండేవాడిని.”
“నాకు ఇంకో తల్లి ఉంది.”
“నేను అక్కడ ఇలా చనిపోయాను.”
అంటూ గత జీవితానికి సంబంధించిన వివరాలను చెబుతారని పరిశోధకులు పేర్కొన్నారు.
కొన్ని సందర్భాల్లో పిల్లలు చెప్పిన వివరాలు ఒకప్పుడు జీవించిన వ్యక్తుల జీవితాలతో సరిపోలుతున్నాయని పరిశోధకులు నమోదు చేశారు.
ఇక్కడే కథ మరింత ఆసక్తికరంగా మారుతుంది.
---
అమెరికాలో ఓ బాలుడి కథ
పునర్జన్మకు సంబంధించిన కేసులు కేవలం భారతదేశం వంటి ప్రాంతాల్లోనే నమోదయ్యాయని అనుకుంటే అది పూర్తిగా సరైనది కాదు.
అమెరికాకు చెందిన జేమ్స్ లీనింగర్ అనే బాలుడి కేసు కూడా ఈ అంశంపై జరిగిన చర్చల్లో ప్రస్తావించబడింది.
చిన్న వయసులోనే అతను రెండో ప్రపంచ యుద్ధ కాలం నాటి యుద్ధ విమానాలు, విమాన ప్రమాదం, పైలట్ అనుభవాల గురించి మాట్లాడినట్లు పరిశోధనలో నమోదైంది.
అతను చెప్పిన కొన్ని వివరాలను పరిశోధకులు తర్వాత చారిత్రక రికార్డులతో పోల్చి చూశారు.
ఈ కేసుపై వర్జీనియా విశ్వవిద్యాలయానికి చెందిన పరిశోధకులు అధ్యయనం చేసి ప్రచురించారు.
ఇలాంటి కేసులు పరిశోధకులకు ఎందుకు ఆసక్తికరంగా అనిపిస్తున్నాయి?
ఎందుకంటే..
ఒక చిన్న పిల్లవాడికి తాను ఎప్పుడూ జీవించని కాలానికి సంబంధించిన కొన్ని వివరాలు ఎలా తెలిసాయి?
అవి యాదృచ్ఛికమా?
ఎవరైనా చెప్పిన కథను పిల్లవాడు గుర్తుపెట్టుకున్నాడా?
కుటుంబ సభ్యుల ప్రభావం ఉందా?
లేక నిజంగా మనకు ఇంకా అర్థం కాని ఏదైనా ప్రక్రియ ఉందా?
ఇవన్నీ పరిశోధనలో ఉండే ప్రశ్నలు.
అయితే ఇక్కడ ఒక విషయం చాలా స్పష్టంగా చెప్పాలి.
ఇలాంటి కేసులు ఉన్నాయన్నది ఒక విషయం.. అవి పునర్జన్మను శాస్త్రీయంగా నిరూపించాయని చెప్పడం మరో విషయం.
ప్రస్తుతం శాస్త్రీయ సమాజంలో పునర్జన్మకు తుది నిర్ధారణ లేదు.
---
మరి ఒకే జీవితం మళ్లీ అదే విధంగా జరుగుతుందా?
ఇక్కడ నుంచి మరో విచిత్రమైన ఆలోచన మొదలవుతుంది.
ఒక మనిషి చనిపోయి మరో శరీరంలో పుడతాడనే పునర్జన్మ ఆలోచన ఒకటి.
కానీ..
మనిషి చనిపోకుండానే అతని మరో జీవితం ఇంకో ప్రపంచంలో కొనసాగుతుంటే?
ఊహించండి.
ఈ ప్రపంచంలో మీరు ఇప్పుడు ఒక నిర్ణయం తీసుకున్నారు.
ఉదాహరణకు..
ఒక ఉద్యోగం ఎంచుకున్నారు.
ఒక నగరంలో స్థిరపడ్డారు.
ఒక వ్యక్తిని పెళ్లి చేసుకున్నారు.
ఒక ప్రత్యేక సమయంలో ఒక ప్రత్యేక నిర్ణయం తీసుకున్నారు.
అయితే ఇంకో ప్రపంచంలో.. అదే “మీరు” మరో నిర్ణయం తీసుకుని ఉండవచ్చా?
అక్కడ మీ జీవితం పూర్తిగా వేరే దిశలో వెళ్లి ఉండవచ్చా?
ఇదే ఆలోచనను సాధారణంగా పారలల్ యూనివర్స్, మల్టీవర్స్ వంటి భావనలతో అనుసంధానిస్తారు.
కానీ ఇది పునర్జన్మతో సమానం కాదు.
పునర్జన్మలో ఒక జీవితం ముగిసిన తర్వాత మరో జీవితం మొదలవుతుందనే భావన ఉంటుంది.
పారలల్ యూనివర్స్ ఆలోచనలో మాత్రం మన విశ్వానికి సమాంతరంగా మరో విశ్వాలు ఉండవచ్చనే ఊహ ఉంటుంది.
అక్కడ పరిస్థితులు వేరుగా ఉండవచ్చు.
అక్కడి చరిత్ర వేరుగా ఉండవచ్చు.
అక్కడ మనలాంటి వ్యక్తులు ఉండే అవకాశాన్ని కొన్ని ఊహాత్మక నమూనాలు పరిశీలిస్తాయి.
కానీ..
మనకు ప్రస్తుతం మరో విశ్వంలో మనలాంటి “మరో మనిషి” ఉన్నాడని నిరూపించే ఆధారం లేదు.
ఇది ప్రస్తుతం భౌతిక శాస్త్రంలోని కొన్ని సిద్ధాంతాలు, నమూనాలు, తాత్విక చర్చలకు సంబంధించిన అంశం.
---
వేర్వేరు మనుషుల జీవితాలు ఒకేలా ఉండగలవా?
ఇది కూడా చాలా ఆసక్తికరమైన ప్రశ్న.
ప్రపంచంలో కోట్లాది మంది మనుషులు ఉన్నారు.
వారిలో కొందరి జీవితాల్లో ఆశ్చర్యకరమైన పోలికలు కనిపిస్తాయి.
ఒకే పేర్లు.
ఒకే వృత్తులు.
ఒకే రకమైన కుటుంబ పరిస్థితులు.
ఒకే సమయంలో జరిగిన సంఘటనలు.
కొన్నిసార్లు ఇద్దరు పూర్తిగా సంబంధం లేని వ్యక్తుల జీవితాల్లో కూడా అనూహ్యమైన పోలికలు కనిపిస్తాయి.
అప్పుడు మనకు ఒక ఆలోచన వస్తుంది.
మనిషి జీవితంలో జరిగే సంఘటనలు ముందే నిర్ణయించబడి ఉంటాయా?
లేక ప్రపంచంలో మనుషులు చాలా ఎక్కువగా ఉండటంతో ఇలాంటి పోలికలు సహజంగానే ఏర్పడతాయా?
ఇక్కడ గణితం కూడా ఆసక్తికరంగా మారుతుంది.
మనుషుల సంఖ్య పెరిగే కొద్దీ ఒకే పేర్లు, ఒకే పుట్టిన తేదీలు, ఒకే వృత్తులు, ఒకే రకమైన సంఘటనలు వేర్వేరు వ్యక్తుల జీవితాల్లో కనిపించే అవకాశం కూడా పెరుగుతుంది.
అందుకే ఇద్దరి జీవితాల్లో కొన్ని సంఘటనలు ఒకేలా ఉన్నాయనే కారణంతో వాళ్లు “ఒకే ఆత్మకు చెందినవారు” లేదా “పారలల్ ప్రపంచంలోని ఒకే వ్యక్తి” అని నిర్ధారించలేం.
అయినా..
ఇలాంటి పోలికలు మనిషి ఊహకు మాత్రం కొత్త ప్రశ్నలను తెస్తాయి.
---
మరి ఆత్మకు బరువు ఉందా?
ఇప్పుడు కథలోకి వస్తుంది ప్రపంచవ్యాప్తంగా అత్యంత ప్రసిద్ధి చెందిన ఒక ప్రయోగం.
1901లో అమెరికాకు చెందిన వైద్యుడు డంకన్ మెక్డగల్ ఒక విచిత్రమైన ప్రయోగం చేశాడు.
అతని ప్రశ్న:
మనిషి చనిపోయినప్పుడు శరీరం నుంచి ఏదైనా “వస్తువు” బయటకు వెళ్తుందా?
అది ఆత్మ అయితే?
దానికి బరువు ఉంటుందా?
అనే ఆలోచనతో మరణానికి దగ్గరగా ఉన్న రోగులను ప్రత్యేకంగా రూపొందించిన బరువు కొలిచే మంచంపై ఉంచి పరిశీలించాడు.
ఒక రోగి మరణించిన సమయంలో బరువులో సుమారు 21 గ్రాముల తగ్గుదల కనిపించిందని మెక్డగల్ నివేదించాడు.
అంతే.
ఆ ఒక్క పరిశీలన తర్వాతే ప్రపంచవ్యాప్తంగా “ఆత్మ బరువు 21 గ్రాములు” అనే కథ ప్రచారంలోకి వచ్చింది.
కానీ..
అసలు ప్రయోగాన్ని పూర్తిగా చూస్తే కథ మరింత సంక్లిష్టంగా ఉంటుంది.
మెక్డగల్ పరిశీలించిన రోగుల సంఖ్య చాలా తక్కువ.
అందరికీ ఒకే రకమైన ఫలితాలు రాలేదు.
అతని పరిశీలనల్లో ఉన్న మార్పులకు ఇతర భౌతిక కారణాలు ఉండే అవకాశం కూడా ఉంది.
తరువాత ఈ ప్రయోగం శాస్త్రీయంగా పునరావృతమై అదే ఫలితంతో నిర్ధారించబడలేదు.
అందుకే..
“చనిపోయినప్పుడు 21 గ్రాములు తగ్గుతాయి.. ఆ 21 గ్రాములే ఆత్మ” అనేది శాస్త్రీయంగా నిరూపించబడిన వాస్తవం కాదు.
అయితే ఈ ప్రయోగం చరిత్రలో ఎందుకు నిలిచిపోయింది?
ఎందుకంటే అది మనిషి వేల ఏళ్లుగా అడుగుతున్న ప్రశ్నను ఒక పరికరంతో కొలవడానికి చేసిన ప్రయత్నం.
ఆత్మను తూకం వేయగలమా?
అనే ప్రయత్నం.
---
మరణం తర్వాత శరీర బరువులో మార్పు రావడానికి కారణం ఏమిటి?
మరణం తర్వాత శరీరంలో అనేక భౌతిక, రసాయన మార్పులు జరుగుతాయి.
శ్వాస ఆగిపోవడం, శరీర ఉష్ణోగ్రత మారడం, తేమ కోల్పోవడం, శరీరంలోని ద్రవాల కదలిక, మూత్రం లేదా ఇతర పదార్థాల విడుదల వంటి అనేక ప్రక్రియలు బరువులో మార్పులకు కారణం కావచ్చు.
అందువల్ల బరువు తగ్గడం కనిపించింది కాబట్టి దానికి కారణం “ఆత్మ బయటకు వెళ్లడం” అని నేరుగా చెప్పలేం.
ఇక్కడే శాస్త్రం ఒక విషయం చెబుతుంది.
ఒక పరిశీలన కనిపించడం సరిపోదు.
దాన్ని పునరావృతం చేయాలి.
ఇతర పరిశోధకులు కూడా అదే ఫలితాన్ని పొందాలి.
అప్పుడు మాత్రమే ఒక సిద్ధాంతానికి బలమైన శాస్త్రీయ ఆధారం ఏర్పడుతుంది.
21 గ్రాముల ప్రయోగం ఆ స్థాయికి చేరలేదు.
---
మరి ఆత్మ ఉందని నిరూపించగలమా?
ఇప్పటివరకు శాస్త్రం ఆత్మను ఒక స్వతంత్ర భౌతిక పదార్థంగా కొలిచి నిర్ధారించలేదు.
అదే సమయంలో..
“ఆత్మ అనే భావన పూర్తిగా అసాధ్యం” అని కూడా ఒక ప్రయోగంతో నిరూపించబడలేదు.
ఇక్కడే శాస్త్రానికి, విశ్వాసానికి మధ్య తేడా కనిపిస్తుంది.
విశ్వాసం తనకు కనిపించిన అనుభవాలు, సంప్రదాయాలు, ఆధ్యాత్మిక భావనల ఆధారంగా సమాధానం వెతుకుతుంది.
శాస్త్రం మాత్రం కొలతలు, పరిశీలనలు, పునరావృత ప్రయోగాలు, ఆధారాల ఆధారంగా ముందుకు సాగుతుంది.
---
మరి మనం మళ్లీ పుడతామా?
ఇది బహుశా అన్నింటికంటే పెద్ద ప్రశ్న.
గత జన్మ జ్ఞాపకాలు చెబుతున్న పిల్లలు ఉన్నారు.
వారి గురించి పరిశోధనలు ఉన్నాయి.
వారి మాటలను పాత రికార్డులతో పోల్చిన కేసులు ఉన్నాయి.
కానీ..
ఇవి పునర్జన్మను నిరూపించాయా?
ఇప్పటికైతే తుది సమాధానం లేదు.
ఒకవైపు పరిశోధకులు ఆసక్తికరమైన కేసులను నమోదు చేస్తున్నారు.
మరోవైపు వాటికి మానసిక, సామాజిక, జ్ఞాపకశక్తి, యాదృచ్ఛికత వంటి ఇతర వివరణలు ఉండవచ్చని కూడా పరిగణించాలి.
అందుకే ఈ అంశంపై ఇంకా పరిశోధన అవసరం.
---
ఇంకో ప్రపంచంలో మన మరో జీవితం ఉంటే?
ఇది మాత్రం పూర్తిగా మరో ప్రశ్న.
మన విశ్వం ఒక్కటేనా?
లేక అనేక విశ్వాలు ఉన్నాయా?
ఒకవేళ అనేక విశ్వాలు ఉంటే..
మనలాగే ఉండే మరో వ్యక్తి ఎక్కడైనా ఉండవచ్చా?
అతని జీవితం మన జీవితానికి దగ్గరగా ఉండవచ్చా?
లేక ఒక చిన్న నిర్ణయం మారడంతో అతని జీవితం పూర్తిగా వేరే దిశలో వెళ్లి ఉండవచ్చా?
ఇవి ఆసక్తికరమైన శాస్త్రీయ, తాత్విక ప్రశ్నలు.
కానీ ప్రస్తుతం మనకు మరో విశ్వంలో మనకు ఖచ్చితమైన ప్రతిరూపం ఉందని నిరూపించే ప్రత్యక్ష ఆధారం లేదు.
అందుకే దీనిని వాస్తవంగా కాకుండా ఒక సిద్ధాంతపరమైన అవకాశం, శాస్త్రీయ ఊహ, తాత్విక ఆలోచనగా మాత్రమే చూడాలి.
---
అసలు మిస్టరీ ఏంటి?
మనిషి పుట్టుకను మనం పూర్తిగా అర్థం చేసుకున్నామని అనుకుంటాం.
కానీ ఇంకా ఎన్నో ప్రశ్నలు మిగిలే ఉన్నాయి.
చైతన్యం అంటే అసలు ఏమిటి?
“నేను” అనే భావన మెదడులో ఎలా ఏర్పడుతుంది?
మన జ్ఞాపకాలు ఎక్కడ నిల్వ ఉంటాయి?
మరణంతో అవన్నీ పూర్తిగా ముగిసిపోతాయా?
కొంతమంది పిల్లలు గత జన్మ గురించి చెబుతున్నట్లు కనిపించే సంఘటనలకు కారణం ఏమిటి?
మరణ సమయంలో కనిపించే కొన్ని అసాధారణ అనుభవాలకు శాస్త్రీయ వివరణ ఏమిటి?
ఇంకా..
మన విశ్వం ఒక్కటేనా?
ఒకవేళ మరిన్ని విశ్వాలు ఉంటే.. వాటిలో మనలాంటి జీవితం ఉండే అవకాశం ఎంత?
ఇవి ఒక్కొక్కటి ఒక్కో పెద్ద ప్రశ్న.
---
చివరికి.. మనిషి వెతుకుతున్నది ఏంటి?
బహుశా మనిషి ఆత్మ కోసం వెతకడం లేదు.
అతను తన “నేను” అనే భావనకు సమాధానం కోసం వెతుకుతున్నాడు.
“నేను ఎవరు?”
“ఎక్కడి నుంచి వచ్చాను?”
“ఎందుకు పుట్టాను?”
“చనిపోయిన తర్వాత ఎక్కడికి వెళ్తాను?”
“మళ్లీ పుడతానా?”
“లేక నా జీవితం ఇక్కడితోనే ముగుస్తుందా?”
ఈ ప్రశ్నలు కొత్తవి కావు.
వేల సంవత్సరాలుగా మనిషి వీటికి సమాధానం కోసం ఆధ్యాత్మికతలోనూ, తత్వశాస్త్రంలోనూ, ఇప్పుడు శాస్త్రంలోనూ వెతుకుతూనే ఉన్నాడు.
21 గ్రాముల కథ ఆ అన్వేషణలో ఒక చిన్న అధ్యాయం మాత్రమే.
పునర్జన్మకు సంబంధించిన పిల్లల కథలు మరో అధ్యాయం.
పారలల్ యూనివర్స్ ఆలోచన మరో అధ్యాయం.
కానీ చివరి సమాధానం?
అది ఇంకా మన చేతుల్లో లేదు.
ఆత్మలు నిజంగా ఉన్నాయా?
మరణం తర్వాత మరో జీవితం ఉందా?
మనం మళ్లీ తిరిగి పుడతామా?
లేక ఈ జీవితానికి సమాంతరంగా ఇంకో ప్రపంచంలో మన మరో రూపం జీవిస్తుందా?
ఈ ప్రశ్నలకు నేడు మన దగ్గర ఖచ్చితమైన శాస్త్రీయ సమాధానం లేకపోవచ్చు.
కానీ ఒక విషయం మాత్రం నిజం..
మనిషి పుట్టిన రోజు నుంచి అతని చివరి శ్వాస వరకు ఒక కథ నడుస్తుంది.
ఆ కథ ఎక్కడ ముగుస్తుంది?
లేక..
మరోచోట, మరో రూపంలో, మరో జీవితంగా మళ్లీ మొదలవుతుందా?
అదే ఇప్పటికీ మనిషి ముందున్న అతిపెద్ద మిస్టరీ.